Obezite ve Fazla Kilo Nedir?

Obezite ve Fazla Kilo

Obezite ve aşırı kilo, sıklıkla birbirleriyle karıştırılan iki farklı kavramdır. Aşırı kilolu kişiler,
genellikle vücut yapılarına ve cinsiyetlerine göre belirlenen ideal veya normal kilonun üzerindedirler ve vücut
yağ yüzdeleri yüksektir. Buna karşın, obezite, vücutta aşırı yağ birikimiyle karakterize edilen ve sağlık
üzerinde ciddi olumsuz etkileri olan bir durumdur. Obezite, iç organlara, eklemlere, kaslara ve vücudun diğer
kısımlarına zarar verebilir.

Obezitenin Tanımı ve Epidemiyolojisi

Amerika Birleşik Devletleri’nde son 20 yılda obezite oranları sürekli artmıştır. Morbid obezite olarak da bilinen
sınıf III obezite oranları iki katına çıkmış, yetişkinler arasında obezite oranı %30,5’ten %42,4’e yükselmiştir.
Çocukluk çağı obezitesi de önemli ölçüde artış göstermiş, 2 ile 19 yaş arasındaki çocukların %20’si obez olarak
sınıflandırılmıştır. 

Obezite, erken ölümlerin önlenebilir ikinci büyük nedenidir ve depresyon, diyabet, artrit, uyku apnesi, kalp
hastalığı gibi birçok sağlık sorunuyla ilişkilidir.

Obezitenin Belirlenmesi ve Kategorizasyonu

Obezite, her bireyin farklı vücut yapısına sahip olması nedeniyle, kesin bir kilo sınırı ile tanımlanamaz. Bu
nedenle, tıbbi profesyoneller genellikle vücut kitle indeksi (BMI) ölçeğini kullanarak obeziteyi tanımlarlar.
BMI, bir kişinin kilosunu ve boyunu dikkate alarak hesaplanır ve sağlık durumunu veya vücut yağ yüzdesini kesin
olarak belirlemezken, kişinin kilosunun sağlık üzerindeki potansiyel etkilerini gösteren kategorilere
ayrılmasına yardımcı olur. Bu kategoriler, kilonun ciddi sağlık sorunlarına yol açma riskini belirtir.

Göbek eritme egzersizleri

Yetişkin Obezitesinin Nedenleri

Obezite, birçok faktörün etkileşimiyle ortaya çıkan karmaşık bir sağlık sorunudur. Temelde, bireylerin
tükettiklerinden daha fazla enerji (kalori) depolamaları sonucu gelişir. Ancak bu durumun nedenleri çeşitlidir
ve her zaman basit değildir. Kötü yaşam tarzı seçimleri, aşırı yeme, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve
fiziksel aktivite eksikliği gibi faktörler, obezitenin bilinen başlıca nedenleridir. Bununla birlikte, genetik
faktörler, hormonal dengesizlikler, sosyoekonomik durum, kültürel farklılıklar, çevresel etmenler, bazı
ilaçların yan etkileri, stres ve psikolojik faktörler, metabolik anormallikler gibi daha az açık ve karmaşık
faktörler de kilo alımını etkileyebilir.

Yetişkin Obezitesinin Sonuçları

Obezitenin sağlık üzerindeki etkileri geniş kapsamlı ve ciddidir. Bu durum, kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, bazı
kanser türleri, artrit, uyku apnesi ve yüksek tansiyon gibi çeşitli kronik hastalıkların riskini artırır.
Obezite ayrıca depresyon ve özgüven eksikliği gibi psikolojik sorunlara yol açabilir. Fiziksel mobilite
üzerindeki olumsuz etkileri, günlük yaşam kalitesini düşürebilir ve sosyal izolasyona neden olabilir. Ayrıca,
obezite, sağlık sistemi üzerinde ekonomik bir yük oluşturmakta ve tedavi maliyetlerini artırmaktadır. Bu
nedenle, obezitenin önlenmesi ve tedavisi, hem bireysel hem de toplumsal sağlık için büyük önem taşımaktadır.

Obezitenin Nedenleri

  1. Davranış ve Yaşam Tarzı Seçimleri: Obezite, sağlıksız beslenme ve yetersiz fiziksel
    aktivite gibi davranış ve yaşam tarzı seçimlerinden kaynaklanabilir. Tüketilen kalorilerin, vücudun
    ihtiyaç duyduğu kalorilerle dengelenmesi önemlidir. Sağlıklı beslenme, tam tahıllar, sebzeler, meyveler,
    yağsız protein kaynakları ve süt ürünleri tüketmeyi; ayrıca düzenli su içmeyi içerir. Fiziksel aktivite
    açısından, Amerikalılar için Fiziksel Aktivite Rehberi, yetişkinlerin her hafta en az 150 dakika orta
    yoğunlukta veya 75 dakika yüksek yoğunlukta aktivite yapmalarını önerir.
  2. Toplum ve Çevre: Bireylerin yaşam tarzı kararları, çevrelerinden büyük ölçüde etkilenir.
    Örneğin, güvenli yürüyüş veya bisiklet yollarının olmaması, fiziksel aktivite seçeneklerini
    sınırlayabilir. Çalışma, ev, okul ve diğer sosyal çevreler, günlük davranışları ve sağlıklı
    alışkanlıkları etkileyebilir. Bu nedenle, sağlıklı yaşam tarzını destekleyecek ortamların oluşturulması
    önem taşır.
  3. Genetik: Genetik, obezite riskini %70’e kadar artırabilir. Obezite ile ilişkili yüzlerce
    gen ve gen varyasyonu bulunmuştur. Ancak, kalıtsal faktörlerin her zaman obeziteye yol açmaması,
    genetik, davranışsal ve çevresel faktörler arasındaki karmaşık ilişkilere işaret eder.
  4. Tıbbi Durumlar ve İlaçlar: Bazı tıbbi durumlar, örneğin Cushing sendromu veya Prader-Willi
    sendromu, obeziteye yol açabilir. Kilo alımına katkıda bulunan diğer tıbbi sorunlar arasında egzersiz
    eksikliği ve artrit gibi hastalıklar bulunur. Bazı ilaçlar, özellikle steroidler ve bazı
    antidepresanlar, kilo alımının yan etkisi olarak ortaya çıkabilir. Bu nedenle, obezite yönetiminde tıbbi
    uzmanlık gereklidir, bu uzmanlar belirli alışkanlıkların, durumların, ilaçların veya psikolojik
    sorunların kilo alımına veya kilo verme çabalarına engel olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.

Obezitenin Sağlık Üzerine Etkileri

Obezite, sağlıklı kilo aralığındaki bireylere kıyasla, birçok ciddi sağlık sorunu ve hastalık riskini artırır. Obez
bireyler şu sağlık sorunlarına daha yatkındır:

  • Kalp hastalıkları ve felç.
  • Tip II diyabet.
  • Safra kesesi sorunları.
  • Kronik eklem ve vücut ağrıları.
  • Kronik uyku apnesi.
  • Osteoartrit ve eklem dejenerasyonu.
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon).
  • Yaklaşık 13 farklı kanser türü.
  • Yüksek veya düşük kolesterol ve trigliseritler.
  • Depresyon, anksiyete ve diğer psikolojik bozukluklar.

Obezitenin Ekonomik Etkileri

ABD sağlık sistemi, obezite ve bu durumun yol açtığı sağlık sorunları nedeniyle finansal olarak büyük bir yük
altındadır. Obezite ile ilgili tıbbi tedavi harcamaları, hem doğrudan (önleyici, tanısal ve tedavi edici
hizmetler) hem de dolaylı (ölüm, hastalık, verimlilik kaybı) maliyetleri kapsar. İşgücü verimliliğindeki
kayıplar ve obezite nedeniyle artan sağlık sigortası primleri, obezitenin ekonomik sonuçları arasındadır.

Yorum yapın